Mellor sería estar calado... Pero case sempre acaba un facendo malas dixestións de tragar tanto aire...

22.10.13

Escola pública

Da miña escola pública recórdoo todo con grande cariño. E de todo aprendín. A pesar do precario. Os meus primeiros 3 ou 4 anos percorrín unhas 6 ou 7 aulas distintas: o baixo dos concellos, o local social da igrexa, unhas aulas dun antigo colexio, outras vellas aulas doutra escola, uns barracóns improvisados, un cole de nova construción...
Os anos oitenta pillaron sen infraestrutura o boom de natalidade.
E piquei con punzón, fixen gravatas de madeira, maquetas de marquetería, paxaros e avións de papel, cadernos rubio, palaus e debuxos seguindo as liñas.
Dona E. facía estiramentos para que non lle caesen os peitos, don M. aprendíanos a cantar Na beira do mar, no canto de aprendernos gramática e literatura, don F. facíanos recitar de memoria ríos, montañas e capitais do mundo, don E. dábanos coa regra nos dedos se non sabiamos a táboa de multiplicar.
E xoguei. Xoguei ata caer de cu. A brilé, a fútbol, a correr, á corda, á goma...
Tomei ración de leite cando nos faltaba calcio, e enxaugueime con flúor no medio do recreo para promocionar a hixiene buco-dental...
E ata fun de excursión ver o Valle dos Caídos, adornei beléns, entoei panxoliñas e dramaticei coma se me fora a vida no tema o Adiós ríos, adiós fontes...

E fixen mil amigos. Aprendín que uns van máis lentos e outros máis rápidos. Que a lección se pode comprender ou saber de chapatoria. Que o inglés é importante, pero o galego tamén. Que hai que ser competitivos, pero ambicionando selo facéndoo sen sacrificar a felicidade, a túa e a dos que te rodeen.

O instituto veu ser máis do mesmo. A señora todotetas recitaba as leccións mirando ao teito, o señor guarracedo quería que amases o Quixote tanto como el o viño, o de filosofía explicábache que non hai que dicir a todo si e amén, a de latín entraba pola porta co sorriso de que ben o pasei onte á noite, a de lingua dicíache que eras tan repunante que se a escola fose unha peli e ela chorcheneger xa tería liquidado o asunto a golpe de ratatatatá...

E latei. E argumentei o porqué de latar. E fíxenme responsable dos meus actos, para ben e para mal. E todo se converteu en facilitador do mundo real, do que estaba aí fóra, máis alá da forma, aprendemos a base de moitos puntos de vista o que subxace no fondo.

E foi calando.

E todos aqueles que vivimos os peitos firmes de dona E., que recitamos a táboa, os ríos, as capitais, que sufrimos os desvaríos dos amantes dos libros, das linguas mortas e das opinións subversivas hoxe somos avogados/as, biólogos/as, médicos/as, enxeñeiros/as, técnicos/as, empresarios/as, profesores/as, mestres/as, arquitectos/as, aparelladores/as...

Xente que saíu ao mundo real con ganas de aprender, de profesionalizarse, de traballar, e que hoxe ten (ou non) fillos que comezan a escolarizarse. Con tenrura miramos as novas xeracións e pensamos en se serán tan felices coma nós co seu punzón na man picando un miserento papel cun círculo pintado de vermello. Para sinalar que alguén estaba no váter e non se podía entrar, aprendendo seguridade viaria e respecto pola intimidade dos demais...

E despois escoito a dúas estudantes universitarias coas que alterno ultimamente que a folga lle tira dun pé, que si, que moi concienciadas con que ten que haber educación pública, pero que non están para andar perdendo clase, que despois os profes queren recuperala e se lles xunta o choio.

E  entón é cando  bato co fociño contra a realidade.

Ao final, só nos implicamos cando nos toca de cheo. Mentres un vaia salvando o seu cu, pois vaise desvinculando. Oxalá os meus ollos visen o xoves unha grandísima marea verde que nos devorase a todos e nos fixese ser conscientes de que os aparelladores, médicos, enfermeiras, políticos, avogados, bombeiros, técnicos, empresarios, investigadores, nais e pais de mañá teñen que ser formados agora.

Os nosos foron outros tempos. Con outras carencias. Pero con horizontes positivos e esperanzadores.

Os seus son estes. Con tantos medios ao seu alcance, que dá noxo que llelos couten e llelos invisibilicen.

Os pais e nais da miña xeración eran, na maioría dos casos, humildes. E nós, os seus fillos e fillas, os primeiros da familia en pisar a universidade. En optar a unha vida máis descansada. Mellor remunerada.

Os pais e nais da xeración das miñas fillas son xente formada. Máis descansada ca os seus antepasados. E criamos nenos e nenas aos que lles queren roubar o futuro ao poñer un pé fóra da casa.

Digo non á privatización, ao adoutrinamento, á masificación, ao capitalismo voraz, ao aleccionamento non-crítico, á falta de recursos, á escaseza de atención á diversidade, á uniformización do pensamento.

Digo un grandísimo NON ao DESMANTELAMENTO DA EDUCACIÓN PÚBLICA, un grandísimo NON á DESACREDITACIÓN DO TRABALLO DOCENTE e do ninguneo e vapuleo ao que se ven sometidos por parte da Administración e de parte da sociedade.

Eu DEFENDO O ENSINO PÚBLICO. QUE É DE TODOS. PARA TODOS.



Bichero

Imos comezar a semana cun sorriso, que a mal tempo... boa cara.
Para todo o demais... xornais dixitais...


Estou convencida de que este Dávila é un xenio.
Esta vai dedicada ás miñas colegas de pequenos vicios sibaritas nunhas humildes coma nós. Xa saben quen son :D

21.10.13

O bonito e o feo

Hai cousas que poden ser bonitas ou feas, dependendo de como se fagan, e non tanto de como se miren, que xa sabemos que hai gustos para todo.
Comer as patacas que ti mesmo botas ten que ser bonito. Botalas e apañalas ti só é unha faena e ben fea, se che axudan os veciños, pois xa é máis bonita, e se xa dispós de high-tec pois é a repanocha.
Sentar nun banco a velas pasar é bonito, facelo con amigos botando un conto é máis bonito, pero que che pase un can e che cague diante ou te trabe, pois é ben feo.
Estar na praia ao sol é bonito, pero se cheira que alcatrea pois xa se perde a bonitura. Totalmente.

Estes días ando ás voltas co meu temario do ciclo, que é para retratalo, a verdade, pero que tamén fala un pouco do traballo, a repartición do traballo, os equipos de traballo, os grupos, o traballo en grupo e en equipo, os roles, as personalidades... En fin.

Montar un casteliño de pezas aproveitando o talento de todos e facendo que todos acheguen algo, o que mellor se lle dea, parece a imaxe da perfección. Very bonito.

Cando sexa grande, quero estar nun equipo, e enriquecerme por todos os poros, para volver á casa montada na nube da sabedoría que me acolla.

Digo.

18.10.13

Remata a semana

E esta fin de semana prometido que, como moito, imos polas pozas, vemos ourizos, collemos castañas, apañamos follas e pouco máis. Necesito parasitar un pouco si ou si.
Desta semana quedo con que as nenas fixeron XA tres anos, o tempo pasa rapidísimo. Vendo as fotos da festiña que fixemos dáme moita risa, pola alegría que se percibe, e algo de impresión, porque calquera día xa temos conversacións sobre o plan de política exterior europeo... o tempo pasa tan axiña que nin te decatas.
Siguen dándonos moitos motivos de risa coas súas confusións. Antonte unha delas pediume que lle sacase o papel ao plátano, e eu corrixinllo por monda. Despois meteuse a remexerme entre os meus apuntamentos do curso e pregúntame: podo coller estes... estas... mondas????, con cara de "isto ata onte era papel, pero en fin, se agora teñen que ser mondas...".
Onte na piscina coa présa que tiña para arrombalo todo, deixei a unha sen bragas e pola noite dille o seu pai, "home, viñeches da piscina en comandos", e responde, "si, pero... con que mandos? que mandos traín???".
En fin, son o mellor da vida, é imposible non estar contento téndoas arredor.

E máis nada. De como está o patio vou aforrar dicir nada. O que ten ollos xa ve. Moitas cousas danme vergoña, e pena, unha croqueta feita con todo.

15.10.13

ContraMINAcción!!!

Unha boa nova para rematar o día. Cae o proxecto da mina de Corcoesto, inda que sexa por cuestións económicas e non ecolóxicas (non vaia ser...).
Orgullosa do combativo da miña terra, pola parte que me toca.
Orgullosa dos meus amigos, que estiveron a pé de manifa e do que fixera falta, sobre todo Iria, Roi, Caro e Mara, dándoo todo por defender o país e a nosa calidade de vida.
Deixo a foto de Iria e Roi, tirada de Praza Pública (praza.com).
Como unha raiola de esperanza para que isto non sexa un parche deses que se usan para calar bocas e deixar correr para saltar ao raposo despois...
Confiemos...


14.10.13

Autoridades

Hoxe déronme unha lección, sen eu pedila, así case coma de mala hostia e todo. Hai xente que dá leccións sen que llas pidan, é unha cuestión de carácter, seica.
O caso é que eu son moi de valorar o feito a man, o artesán. E leo sobre o tema, intento coñecer o que se fai aquí, e acolá. Para min un zoqueiro, un cesteiro, un ferreiro, un ebanista, un oleiro, un acibecheiro... todos son artesáns. Inda que algunhas pezas che parezan bonitas ou feas, no que se refire á estética, quero dicir.
Eu prefiro a olaría de Buño ca a de Niñodaguia, ou os cestos de Entrecruces ca os da Pobra, pero é porque son os da miña zona.
O caso é que non, eses non son artesáns. Son oficios en desuso. Coma o afiador ou o acomodador do cine, supoño.
Os artesáns son os que fan cousas bonitas, de adorno: pendentes, aneis, pulseiras de coiro...
Os oleiros que fan figuriñas serán artesáns. Os que fan cazolas supoño que non.
As palilleiras que fan manteliños si. Se son puntillas para toallas... ou para os visos... non sei, andaranlle aí, aí...
Os ferreiros que fan cabeceiros retortos serán, pero se son trespés...
E os reloxos de sol seica os fai calquera albanel.
(Meu pai vai ter que poñerse ao choio, que esa lección debérona dar cando el non estaba.)
E os arquitectos deseñan hórreos. Como está o sector!
En fin. Que eu, mandadiña como son, digo si e si dúas veces se cómpre, pero pola noite vou reler o Galicia Artesana, para ter ben presente que os que fan as gamelas deixando as súas mans nelas son artesáns, e as súas pezas artesanía, aínda que non se poidan colgar das orellas ou nas paredes do comedor.

(...)

10.10.13

Números e Letras

O outro día as miñas fillas déronme unha clase de mate.
Todo comezaba por "si tenco estas cosas en la mano... cuántas cosas tenco?", e ía de 4 a 0.
Ao chegar a cero, non lle valían as miñas respostas de: non tes ningún, non tes nada, tes cero... Tiña que responder "tengo cero patatero".

Os que me coñececes xa saberedes que cara de circunstancias puxen.
Non só me deu a lección en "perfecto" castellano, dramatizando supoño que tal cal vería, senón que mo rematou co fucking patatero...

Para ir sabendo que as ciencias non están feitas para o galego, nin as rimas traballadas para as ciencias.

(cara de circunstancias de novo)

(máis de cara de circunstancias acompañadas de tatexo)


E hoxe unha filosofía con A e con B, que precisamente, por ter oídos, alcancei a escoitar.
Se eu son A e ti es A e estamos nunha caixa de A e un que é B entra nela porque lle mandan entrar, vai parecer que a caixa non é só de A, tamén hai B. E iso non é xusto, porque A é a letra número un, a mellor, a que encabeza, e B... só é iso, un pobre B gordo e mal feito que pasaba por aquí.
Os dous A matinaron moito en como se podería resolver sen prohibirlle a entrada a B, porque quedaría manifestamente moi feo.
Así que ao final solucionárono.
Os A son moi listos e espelidos. Sempre atopan unha solución para todo.
Pero como o fixeron cóntovolo outro día.
Porque as traxicomedias teñen que presentarse en varios actos.


8.10.13

Cataquín, cataquín, cataquín, cataquín...

Se eu fose unha moderna,
igual se tomaba isto por poesía deconstruída
ou posmoderna
ou racha-coa-pana


Como non son unha moderna, son só iso, un cataquín, cataquín, porque onte unha nena no parque xogaba a ir montada nun cabaliño facendo eses sons.
Pensei que só eran dunha xeración pasada, de cando xogabamos a vaqueiros e indios.
Os nenos de agora xa teñen esa conciencia politicamente correcta de non disparar a minorías étnicas.

Hoxe quédome con que quizais Colón non fose Colón e fose Pedro Madruga, se é que a onde non chegue un galego... seguro que ía co coitelo de matar os porcos e pasando por riba de todo, coma o cabalo de Atila.

E sigo cabalgando coa cabeza, cataquín, cataquín, cataquín... como se a metade das cousas da vida non fosen comigo, porque se non é demasiado para unha soa.

Dicía unha veciña miña, que tiña unha enfermidade grave que lle minguaba a súa capacidade para case todo, que por sorte ou por desgraza, non tiña forza para facer nada, pero por ter oídos tiña que oír de todo e vivir con iso.

Xestionando,
coma un poida

Sen violar a ninguén. Nin sequera a Pedro Madruga se foi un gran desgrazado, ou a Colón, que mira a que lle montaron sen ter oficio nin beneficio. O mundo é un despropósito.

Se para ser igual a alguén teño que machacar cabezas paso de todo. Se para que as mulleres sexan coma os homes hai que mexar de pé, chuspir no chan e rañar a entreperna, case que paso...

(probablemente isto non se entenda, é porque está descontextualizado, non é que perdese o escaso xuízo que me queda...)

4.10.13

Vergoña

Lampedusa non é Angrois.
E Yennifer non é Asunta.

A metade do que leo, oio e vexo revólveme por dentro. Non me estraña que algunha xente cabal xa entoe o "ata aquí poderiamos chegar".

Se Dickens erguese a cabeza igual quedaba parvo. Por dicir un entre moitos.

A miña admiración pola marea verde, que xuntou a mestres, profes, pais, nais, alumnos, avós e persoas con sentido común nunha arela común.

A miña repulsa por curtos de mente que nos (des)gobernan.

De Facenda, doazóns, infantascristina e demais xa non digo nada. Dáme acidez.

3.10.13

No bus

Mentres esperaba o bus para volver á casa chegaron á parada dúas rapazas, unha dus 13 ou 14 anos coa irmá, duns 8 ou 9 e puxéronse ao meu carón.
Comezaron a falar entre elas todas desenvoltas (levaban uns chándales dun colexio relixioso algo subido, de aí a miña estrañeza), e puxen a orella só para deleitarme e pensar que aínda hai futuro. Dúas rapazas, de colexio privado, ben guapiñas (este é un prexuízo, non o esquezamos, que asocia pijos e guapos a unha lingua e outros a outra, non digo máis), falando polos cóbados cunha fonética espectacular e cuns xiros que se aproximaban aos do ShinChan. Encantoume, vaia.
Así que no bus púxenme diante delas, para seguir enredando, claro, e consolándome de que algún día poida oír as miñas fillas e pensar o mesmo, inda estando nun medio, a priori, hostil para desenvolverse en galego totalmente.
Antes de arrincar, subiron dous compañeiros delas, tamén veciños meus, polo que intuín. Un deles máis pequeno ca elas e o outro máis grande. O grande non bochicou en todo o camiño, pero o pequeno parecía que almorzara lingua.
Empezou a falar con elas de cabalos (parecía que os tres ían ás mesmas actividades con cabalos) e entón pasou, pasou o que me defraudou, o primeiro intercambio foi en cadansúa lingua, pero despois as dúas irmás pasaron ao castelán, incluso entre elas.
O outro non deixaba de laretar, veña cabalo para arriba, cabalo para abaixo, e elas íanlle contando tamén as súas anécdotas moi contentas e expresivas.
Nun momento sooulle o teléfono e como era o pai lanzouse a darlle as oportunas explicacións de novo en galego.
Ao chegar ao noso destino, baixaron os rapaces e despedíronse delas.
Ao pechar as portas dixo a pequena: contró, este rapás non cala nin debaixo da augha!, moita cousa eh! E a grande escachou a rir e espétalle: vamos, que pa mozo teu non valía o laretas, latricou media hora seguida sen parar...
Na seguinte xa baixamos as tres...
Quizais cos anos, estas dúas, en vez de cambiarse elas, provoquen que cambien os demais, inda que só sexa polo guapas, desenvoltas e espelidas que parecían.
Pero así, de entrada, ou se é falante consciente, ou se perde sempre...

2.10.13

Garantía de risa

Cando un neno ou nena comeza a descubrir o mundo e o poder da linguaxe, a vida vólvese divertida non, o seguinte.
Teño unhas cincuentamil anécdotas de tomar todo polo literal, de non abstraer, de trabucarse nos conceptos, para comezar a contar e non parar.
Unha das miñas pequenas é bastante reflexiva e pensa as cousas antes de dicilas. Ademais, tamén ten un estraño sentido da responsabilidade, non sei se impropio para a súa idade, e entón dános pouco material, pero a outra é un non parar de ideas cada unha mellor. Ademais, o que ten ese bilingüismo raruzo que están vivindo, no que a familia é galegofalante e o resto do mundo mundial castelanfalante e os debuxos falan algo que aínda non identificaron (creo que xa dixen nalgunha ocasión que as canles "delas" só se oen en versión orixinal, o que toque, basicamente inglés), pois dá para infinitas trapalladas.
Algunha provocada pola lingua, por exemplo.
Nena chega cunha flor enorme e pregúntanos:
Como se chama esto?
Flor
Nooooon, eeeeesto!
Ah, pétalos.
Los peto?
Non muller, brutiña, chámase pétalos, non de petar.
Vale, pois los peto (e dálle uns golpes secos á pobre da flor)

Mami, a min me gusta a chuiva moito.
Si? Gústache cando chove?
Si, me la lambín e estaba rica.

(o excesivo uso de pronomes non sei de onde sae, pero o "eu me los collo" para apañar xoguetes oímolo cen veces ao día)

Onte déronme unha clase teórica moi ilustrativa, sobre o outono en xeral e as árbores en particular. No mundo hai moitas árbores perenes, caducas, flores, palmeiras, pinos...

Tamén hai outras que non van coa linguaxe, senón coa súa percepción do mundo. Hai xa tempo, tiñamos que ir a unha festa elegante e estaba a avoa vestíndoas e peiteándoas. Despois de velas, por fin, sen chándal ao lombo, mira para elas e dilles: hoxe si que ides guapas, hoxe sodes dúas princesas. Unha delas, encantada da vida de ir de princesa, a outra champoulle: ai, pois eu de princesa non quero ir, eu quero ir de bombero!

(pensou que cada un podía disfrazarse do que quixera...)

Ultimamente temos as risas garantidas na nosa casa. Vai ser un outono interesante.

A cara que che queda cando dis en alto, toda crida nai moderna educativa que le contos sen ter hora concretada:
Onde compra Braulio Bolechas a froitaaaa?? (coa lámina aberta)
NO MERCADONAAAAA!!!!
Que brutiñas sodes, ho, como a vai comprar no mercadona?
NO CARREFUUUUUURRRRR!!!!

(prométovos que a froita a mercamos na froitaría, igualiño ca os Bolechas...)